Αυτό το άρθρο εξετάζει τα οφέλη της άσκησης στους ανθρώπους με υπέρταση.

Η άσκηση συνιστάται ανεπιφύλακτα σε ασθενείς με υπέρταση, κυρίως λόγω των αποτελεσμάτων της στη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Η μέση μείωση της συστολικής αρτηριακής πίεσης που προκύπτει από την αερόβια άσκηση είναι περίπου 5-8 mmHg σε ασθενείς με υπέρταση, ενώ από τη δραστηριότητα μυϊκής ενδυνάμωσης (προπόνηση με βάρη) κατά 4-5 mmHg.

Αν και τα στοιχεία δεν είναι οριστικά, έχει αποδειχθεί ότι ο συνδυασμός αερόβιας φυσικής δραστηριότητας και δραστηριότητας μυϊκής ενδυνάμωσης μπορεί να είναι ανώτερος από την αερόβια φυσική δραστηριότητα μόνη της ή τη δραστηριότητα μυϊκής ενδυνάμωσης μόνη της για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης σε ασθενείς με υπέρταση, αν και τόσο η αερόβια φυσική δραστηριότητα όσο και η δραστηριότητα μυϊκής ενδυνάμωσης έχουν αποδειχθεί ότι βελτιώνουν τις πιθανότητες για θνησιμότητα σε ασθενείς με υπέρταση.

Μία πρόσφατη μελέτη διερεύνησε τις συσχετίσεις της τήρησης των κατευθυντήριων γραμμών τόσο για την αερόβια σωματική δραστηριότητα (≥500 METs-min/εβδομάδα) όσο και για τη δραστηριότητα μυϊκής ενδυνάμωσης (≥2 ημέρες/εβδομάδα) με την ολική θνησιμότητα και τη θνησιμότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα σε 9413 ασθενείς με υπέρταση και 25.577 άτομα χωρίς υπέρταση, με μία μέση περίοδο παρακολούθησης 9,2 ετών.

Ανακαλύφθηκε πως τα άτομα που έκαναν μόνο αερόβια σωματική δραστηριότητα όπως και εκείνα με συνδυασμό αερόβιας δραστηριότητας και μυϊκής ενδυνάμωσης είχαν χαμηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας από όλα τα αίτια όπως και από καρδιαγγειακά νοσήματα από ό,τι εκείνα που δεν είχαν ούτε αερόβια σωματική δραστηριότητα ούτε δραστηριότητα μυϊκής ενδυνάμωσης σε ασθενείς με υπέρταση. Παρόμοιες τάσεις παρατηρήθηκαν σε ασθενείς με υπέρταση ανεξάρτητα από τη χρήση αντιυπερτασικής φαρμακευτικής αγωγής.

Μεταξύ των ατόμων χωρίς υπέρταση, μόνο όσοι συνδύαζαν αερόβια δραστηριότητα και μυϊκή ενδυνάμωση είχαν χαμηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας από καρδιαγγειακά νοσήματα.

Ενδιαφέρον επίσης έχει πως τα ευρήματα αυτής της μελέτης υποδηλώνουν ο συνδυασμός αερόβιας και δραστηριότητας μυϊκής ενδυνάμωσης έχει μεγαλύτερα οφέλη όσον αφορά στον κίνδυνο θνησιμότητας από όλα τα αίτια και θνησιμότητας από καρδιαγγειακά νοσήματα σε ασθενείς με υπέρταση, ανεξάρτητα από τη χρήση αντιυπερτασικής φαρμακευτικής αγωγής, και ότι το προγνωστικό όφελος της άσκησης είναι μεγαλύτερο σε ασθενείς με υπέρταση από ό,τι σε ασθενείς χωρίς υπέρταση.

Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι η δραστηριότητα μυϊκής ενδυνάμωσης μπορεί να έχει ευεργετικές επιδράσεις στη θνησιμότητα από όλες τις αιτίες και τη θνησιμότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα, βελτιώνοντας τόσο τους παραδοσιακούς όσο και τους μη παραδοσιακούς παράγοντες κινδύνου καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Η προπόνηση με βάρη έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει όχι μόνο την αρτηριακή πίεση αλλά και άλλους παραδοσιακούς παράγοντες κινδύνου καρδιαγγειακών νοσημάτων, συμπεριλαμβανομένης της γλυκαιμίας, των λιπιδίων και της σύστασης του σώματος (αυξημένη άλιπη μάζα σώματος, μειωμένο ποσοστό σωματικού λίπους και μειωμένη συνολική λιπώδη μάζα) και να αποτρέψει την εμφάνιση διαβήτη.

Η μυική ενδυνάμωση έχει επίσης αποδειχθεί ότι βελτιώνει μη παραδοσιακούς παράγοντες κινδύνου καρδιαγγειακής νόσου—βελτιώνει την καρδιοαναπνευστική ικανότητα, την ενδοθηλιακή λειτουργία και την ποιότητα του ύπνου και μειώνει τα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους.

Η μεγαλύτερη σκελετική μυϊκή μάζα στους ηλικιωμένους συνδέεται ανεξάρτητα με καλύτερη σωματική απόδοση, κινητικότητα και πρόληψη των τραυματικών πτώσεων, οι οποίες αποτελούν κύρια αιτία χρόνιας αναπηρίας και απώλειας της ανεξαρτησίας. Ως εκ τούτου, η μυική ενδυνάμωση είναι ιδιαίτερα σημαντική και συνιστάται για τους ηλικιωμένους ενήλικες για τη διατήρηση μεγαλύτερης σκελετικής μυϊκής μάζας, τον μετριασμό της σχετιζόμενης με την ηλικία μείωσης της φυσικής απόδοσης και την παράταση της λειτουργικής ανεξαρτησίας. Αυτές οι ευεργετικές επιδράσεις των δραστηριοτήτων μυϊκής ενδυνάμωσης μπορεί να παρέχουν πρόσθετα οφέλη για την ολική θνησιμότητα και τη θνησιμότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα σε ασθενείς με υπέρταση.

Μελέτες έχουν επίσης δείξει ότι οι συσχετίσεις δόσης-απόκρισης της προπόνησης με βάρη με τη θνησιμότητα και τα καρδιαγγειακά νοσήματα είναι καμπυλόγραμμες, με το μέγιστο όφελος να εμφανίζεται στα 30-60 λεπτά την εβδομάδα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η υπερβολική δραστηριότητα μυϊκής ενδυνάμωσης δεν είναι απαραίτητη για να αποκομίσει κανείς τα οφέλη των δραστηριοτήτων μυϊκής ενδυνάμωσης για την υγεία.

Επιπλέον, οι δραστηριότητες μυϊκής ενδυνάμωσης μπορεί να είναι ασφαλείς για τους ενήλικες που μπορούν να εκτελέσουν αερόβια σωματική δραστηριότητα όσον αφορά τις καρδιαγγειακές επιπλοκές.

Συμπερασματικά, μπορούμε να πούμε πως οι δραστηριότητες μυϊκής ενδυνάμωσης επιπλέον της αερόβιας φυσικής δραστηριότητας συνιστώνται ανεπιφύλακτα για τους ασθενείς με υπέρταση λόγω των προγνωστικών τους πλεονεκτημάτων και της ασφάλειάς τους. Οι φυσικές δραστηριότητες μυϊκής ενδυνάμωσης τουλάχιστον δύο ημέρες την εβδομάδα, επιπλέον της αερόβιας φυσικής δραστηριότητας, μπορούν να κρατήσουν περαιτέρω τον γιατρό μακριά σε ασθενείς με υπέρταση.

–Suprastratum: The authority on health, fitness and nutrition

Πηγές/βιβλιογραφία/περισσότερο διάβασμα:

• Whelton PK, Carey RM, Aronow WS, Casey DE Jr, Collins KJ, Dennison Himmelfarb C, DePalma SM, Gidding S, Jamerson KA, Jones DW, MacLaughlin EJ, Muntner P, Ovbiagele B, Smith SC Jr, Spencer CC, Stafford RS, Taler SJ, Thomas RJ, Williams KA Sr, Williamson JD, Wright JT Jr. 2017 ACC/AHA/AAPA/ABC/ACPM/AGS/APhA/ASH/ASPC/NMA/PCNA Guideline for the Prevention, Detection, Evaluation, and Management of High Blood Pressure in Adults: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Clinical Practice Guidelines. Hypertension. 2018 Jun;71(6):e13-e115. doi: 10.1161/HYP.0000000000000065. Epub 2017 Nov 13. Erratum in: Hypertension. 2018 Jun;71(6):e140-e144. doi: 10.1161/HYP.0000000000000076. PMID: 29133356.
• Hanssen H, Boardman H, Deiseroth A, Moholdt T, Simonenko M, Kränkel N, Niebauer J, Tiberi M, Abreu A, Solberg EE, Pescatello L, Brguljan J, Coca A, Leeson P. Personalized exercise prescription in the prevention and treatment of arterial hypertension: a Consensus Document from the European Association of Preventive Cardiology (EAPC) and the ESC Council on Hypertension. Eur J Prev Cardiol. 2022 Feb 19;29(1):205-215. doi: 10.1093/eurjpc/zwaa141. PMID: 33758927.
• Artero EG, Lee DC, Ruiz JR, Sui X, Ortega FB, Church TS, Lavie CJ, Castillo MJ, Blair SN. A prospective study of muscular strength and all-cause mortality in men with hypertension. J Am Coll Cardiol. 2011 May 3;57(18):1831-7. doi: 10.1016/j.jacc.2010.12.025. PMID: 21527158; PMCID: PMC3098120.
• Choi Y, Lee DC, Han Y, Sung H, Yoon J, Kim YS. Combined association of aerobic and muscle strengthening activity with mortality in individuals with hypertension. Hypertens Res. 2024 Nov;47(11):3056-3067. doi: 10.1038/s41440-024-01788-3. Epub 2024 Aug 13. PMID: 39138362; PMCID: PMC11534690.
• Paluch AE, Boyer WR, Franklin BA, Laddu D, Lobelo F, Lee DC, McDermott MM, Swift DL, Webel AR, Lane A; on behalf the American Heart Association Council on Lifestyle and Cardiometabolic Health; Council on Arteriosclerosis, Thrombosis and Vascular Biology; Council on Clinical Cardiology; Council on Cardiovascular and Stroke Nursing; Council on Epidemiology and Prevention; and Council on Peripheral Vascular Disease. Resistance Exercise Training in Individuals With and Without Cardiovascular Disease: 2023 Update: A Scientific Statement From the American Heart Association. Circulation. 2024 Jan 16;149(3):e217-e231. doi: 10.1161/CIR.0000000000001189. Epub 2023 Dec 7. PMID: 38059362; PMCID: PMC11209834.
• Momma H, Kawakami R, Honda T, Sawada SS. Muscle-strengthening activities are associated with lower risk and mortality in major non-communicable diseases: a systematic review and meta-analysis of cohort studies. Br J Sports Med. 2022 Jul;56(13):755-763. doi: 10.1136/bjsports-2021-105061. Epub 2022 Feb 28. PMID: 35228201; PMCID: PMC9209691.
• Hollings M, Mavros Y, Freeston J, Fiatarone Singh M. The effect of progressive resistance training on aerobic fitness and strength in adults with coronary heart disease: A systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. Eur J Prev Cardiol. 2017 Aug;24(12):1242-1259. doi: 10.1177/2047487317713329. Epub 2017 Jun 5. PMID: 28578612.
• Maruhashi T, Higashi Y. Combining muscle strengthening activity and aerobic exercise: a prescription for better health in patients with hypertension. Hypertens Res. 2024 Nov;47(11):3082-3084. doi: 10.1038/s41440-024-01868-4. Epub 2024 Sep 11. PMID: 39261708.