Αυτό το άρθρο εξετάζει την σχέση μεταξύ της κατανάλωσης καφέ και της ανθρώπινης υγείας.

Ο καφές είναι μέρος της καθημερινότητάς μας, με εκτιμώμενους καταναλωτές 1 δισεκατομμύριο παγκοσμίως. Ένα φλιτζάνι καφέ το πρωί είναι απαραίτητο για τους περισσότερους από εμάς προκειμένου να ξεκινήσουμε την ημέρα μας.

ΚΑΦΕΪΝΗ ΚΑΙ ΘΕΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ

Πράγματι, η καφεΐνη, το κύριο συστατικό του καφέ εκτός από εκατοντάδες άλλα, έχει πολλές, γρήγορες και θετικές δράσεις στον εγκέφαλο, ενισχύοντας την εγρήγορση, προάγοντας τη συγκέντρωση και βελτιώνοντας τη διάθεση και την ευεξία. Καθώς τα συστατικά του καφέ εισέρχονται γρήγορα στον εγκέφαλο και παρεμβαίνουν στην αδενοσίνη και στους διάφορους υποδοχείς της, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι έχει συσχετιστεί με μειωμένο κίνδυνο κατάθλιψης, της νόσου του Πάρκινσον και της νόσου του Αλτσχάιμερ.

Μελέτες έχουν δείξει πως η μέτρια κατανάλωση καφέ συσχετίζεται επίσης με μικρότερο κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας, τις καρδιακές και αναπνευστικές παθήσεις, τα εγκεφαλικά επεισόδια, τους τραυματισμούς και τα ατυχήματα, τον διαβήτη, τις λοιμώξεις και γενικά τη θνησιμότητα.

ΠΟΤΕ ΝΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΝΕΤΑΙ Η ΚΑΦΕΪΝΗ

Ένα ερώτημα είναι αν έχει σημασία το πότε καταναλώνεται ο καφές. Μία πρόσφατη μελέτη υποδεικνύει πως ναι, έχει.

Σε αυτή τη μελέτη, παρατηρήθηκαν δύο διακριτά μοτίβα κατανάλωσης καφέ, δηλαδή το μοτίβο πρωινού τύπου και ένα λιγότερο συνηθισμένο μοτίβο ολοήμερου τύπου κατανάλωσης καφέ.

Κατά τη διάρκεια περίπου μιας δεκαετίας, καταναλώνοντας καφεΐνη το πρωί και όχι κατά τη διάρκεια όλης της ημέρας συσχετίστηκε με χαμηλότερους κινδύνους συνολικής και καρδιαγγειακής θνησιμότητας.

ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ Η ΩΡΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΚΑΦΕΪΝΗΣ

Τις πρωινές ώρες παρατηρείται συνήθως μια αξιοσημείωτη αύξηση της συμπαθητικής δραστηριότητας καθώς ξυπνάμε και σηκωνόμαστε από το κρεβάτι, μια επίδραση που εξασθενεί κατά τη διάρκεια της ημέρας και φτάνει στο χαμηλότερο επίπεδό της κατά τη διάρκεια του ύπνου. Έτσι, είναι πιθανό, η κατανάλωση καφέ το απόγευμα ή το βράδυ να διαταράσσει τον κιρκάδιο ρυθμό της συμπαθητικής δραστηριότητας.

Επιπλέον, ο καφές το απόγευμα και το βράδυ διαταράσσει τον ύπνο και, πράγματι, η ποιότητα και η διάρκεια του ύπνου είναι ένας σημαντικός παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου.

Αν και θα πρέπει να σημειώσουμε πως δεν μπορούμε να αποκλείσουμε την πιθανότητα μίας πιο πολύπλοκης σχέσης μεταξύ αιτίας και αιτιατού (για παράδειγμα κάποιος με πιο ανθυγιεινή ζωή, που σκοπεύει να μείνει μέχρι αργά τρώγοντας πίτσα και βλέποντας τηλεόραση μπορεί να πιει καφέ το απόγευμα για να μείνει ξύπνιος), είναι φρόνιμο να δεχτούμε τα σημαντικά πλέον στοιχεία ότι η κατανάλωση καφέ, ιδίως τις πρωινές ώρες, είναι πιθανό να είναι υγιεινή. Συνεπώς, πιείτε τον καφέ σας, αλλά κάντε το το πρωί!

–Suprastratum: The authority on health, fitness and nutrition

Πηγές/βιβλιογραφία/περισσότερο διάβασμα:

• Nehlig A. Effects of coffee/caffeine on brain health and disease: What should I tell my patients? Pract Neurol. 2016 Apr;16(2):89-95. doi: 10.1136/practneurol-2015-001162. Epub 2015 Dec 16. PMID: 26677204.
• Mostofsky E, Rice MS, Levitan EB, Mittleman MA. Habitual coffee consumption and risk of heart failure: a dose-response meta-analysis. Circ Heart Fail. 2012 Jul 1;5(4):401-5. doi: 10.1161/CIRCHEARTFAILURE.112.967299. Epub 2012 Jun 26. PMID: 22740040; PMCID: PMC3425948.
• Freedman ND, Park Y, Abnet CC, Hollenbeck AR, Sinha R. Association of coffee drinking with total and cause-specific mortality. N Engl J Med. 2012 May 17;366(20):1891-904. doi: 10.1056/NEJMoa1112010. Erratum in: N Engl J Med. 2012 Jul 19;367(3):285. PMID: 22591295; PMCID: PMC3439152.
• Wang X, Ma H, Sun Q, Li J, Heianza Y, Van Dam RM, Hu FB, Rimm E, Manson JE, Qi L. Coffee drinking timing and mortality in US adults. Eur Heart J. 2025 Jan 8:ehae871. doi: 10.1093/eurheartj/ehae871. Epub ahead of print. PMID: 39776171.
• Muller JE, Tofler GH, Verrier RL. Sympathetic activity as the cause of the morning increase in cardiac events. A likely culprit, but the evidence remains circumstantial. Circulation. 1995 May 15;91(10):2508-9. doi: 10.1161/01.cir.91.10.2508. PMID: 7743610.
• Shilo L, Sabbah H, Hadari R, Kovatz S, Weinberg U, Dolev S, Dagan Y, Shenkman L. The effects of coffee consumption on sleep and melatonin secretion. Sleep Med. 2002 May;3(3):271-3. doi: 10.1016/s1389-9457(02)00015-1. PMID: 14592218.
• Cappuccio FP, Cooper D, D’Elia L, Strazzullo P, Miller MA. Sleep duration predicts cardiovascular outcomes: a systematic review and meta-analysis of prospective studies. Eur Heart J. 2011 Jun;32(12):1484-92. doi: 10.1093/eurheartj/ehr007. Epub 2011 Feb 7. PMID: 21300732.